Toàn cảnh thị trường vàng nửa đầu năm: Từ đỉnh lịch sử đến những cú rơi sốc

Toàn cảnh thị trường vàng nửa đầu năm: Từ đỉnh lịch sử đến những cú rơi sốc (Dân trí) - Từ mức đỉnh lịch sử đến nhịp điều chỉnh sâu chỉ trong vài tháng, thị trường vàng đang bước vào giai đoạn thử thách mới khi chính sách tiền tệ và rủi ro địa chính trị cùng lúc tác động đến giá. Vì sao vàng không duy trì được đà tăng sau khi lập kỷ lục?

Liệu đây chỉ là một nhịp điều chỉnh hay là tín hiệu cho một xu hướng mới của thị trường? Động lực tăng đến từ nhu cầu trú ẩn Tháng 1 năm nay ghi nhận một cột mốc chưa từng có khi giá vàng giao ngay lần đầu tiên trong lịch sử vượt qua ngưỡng tâm lý 5.000 USD/ounce. Theo dữ liệu từ Trading Economics, kim loại quý này đã chạm mức đỉnh lịch sử 5.608,35 USD/ounce vào ngày 28/01. Điều đáng kinh ngạc là chu kỳ tăng trưởng này diễn ra với tốc độ nhanh khi vàng chỉ mất khoảng 15 tháng để bứt phá từ các mức cao cuối năm 2024 lên đỉnh đầu năm 2026, so với khoảng thời gian gần 32 năm giữa 2 đỉnh cao của năm 1980 và 2011. Nhận định về đợt bùng phát này, ông David Russell, chiến lược gia tại tổ chức tài chính GoldCore, cho biết: "Hiệu suất của vàng trong năm 2025 không chỉ phản ánh sức mạnh của một đợt tăng giá đơn thuần.

Nó đánh dấu sự chấp nhận một thực tế mới. Thị trường không còn phản ứng với các cú sốc ngắn hạn mà phản ứng với sự xói mòn sâu sắc niềm tin vào các nhà hoạch định chính sách, tiền tệ và chính hệ thống tài chính toàn cầu". Báo cáo từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy trong quý I/2026, tổng giá trị nhu cầu vàng toàn cầu đã tăng vọt 74% lên mức kỷ lục 193 tỷ USD.

Cơn sốt này hoàn toàn được dẫn dắt bởi nhu cầu đầu tư thay vì tiêu dùng trang sức truyền thống. Trong khi nhu cầu trang sức giảm mạnh 23% do giá quá cao, thì nhu cầu mua vàng miếng và tiền xu lại tăng vọt 42%, đạt 474 tấn. Đông Á, đặc biệt là Trung Quốc với mức tiêu thụ kỷ lục 207 tấn trong quý I, đã trở thành đầu tàu dẫn dắt thị trường vật chất toàn cầu.

Chính sách tiền tệ trở thành yếu tố chi phối Bước sang quý II, kim loại quý bắt đầu chu kỳ giảm giá liên tục và chính thức rơi xuống dưới mốc tâm lý quan trọng 4.000 USD/ounce vào cuối tháng 6. Ghi nhận mức thấp nhất tại 3.965,2 USD/ounce vào ngày 24/6, vàng đã bốc hơi gần 30% giá trị so với đỉnh cao tháng 1. Động lực chính của nhịp giảm được cho là sự thay đổi trong kỳ vọng về lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh, người vừa nhậm chức vào tháng 5, đã phát đi những tín hiệu "diều hâu" mạnh mẽ. Chỉ số lạm phát (CPI) tháng 5 của Mỹ tăng vọt lên 4,2% - mức cao nhất kể từ tháng 4/2023 - chủ yếu do giá năng lượng tăng 23,5% liên quan đến xung đột Trung Đông. Đồng thời, báo cáo việc làm phi nông nghiệp vượt xa dự kiến (thêm 172.000 việc làm mới) đã dập tắt hoàn toàn hy vọng cắt giảm lãi suất trong năm 2026. Nhận định về sự chuyển dịch mang tính bước ngoặt này, ông Phil Camporeale, Trưởng bộ phận Chiến lược Đầu tư tại J.P.

Morgan Wealth Management, phân tích: "Kỷ nguyên Kevin Warsh đã bắt đầu và đây là một ủy ban đang thể hiện quyết tâm rõ ràng nhằm khôi phục uy tín chống lạm phát. Mặc dù cả giới hoạch định chính sách và các nhà đầu tư vẫn còn chia rẽ về khả năng tăng lãi suất tiếp theo trong năm 2026, chúng tôi tin rằng Fed sẽ duy trì lập trường thắt chặt và giữ nguyên lãi suất trong phần còn lại của năm”.

Lãi suất thực tăng cao và đồng USD leo đỉnh 13 tháng đã tạo ra môi trường vô cùng bất lợi cho tài sản không mang lợi suất như vàng. Bloomberg Intelligence chỉ ra rằng vàng đang mất dần vị thế tài sản trú ẩn an toàn vào tay trái phiếu kho bạc Mỹ, khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn ngắn chạm mức 5,2%. Chi phí cơ hội gia tăng khiến các quỹ đầu tư tài chính ồ ạt tháo chạy, chỉ riêng trong tháng 5, các quỹ ETF vàng toàn cầu ghi nhận lượng rút ròng lên tới 2 tỷ USD.

Sự sụt giảm này cũng kéo theo sự bi quan của các nhà đầu tư cá nhân. Nghiên cứu của Allianz Life cho thấy chỉ có 25% người Mỹ tin rằng hiện tại là thời điểm tốt để đầu tư, mức thấp nhất kể từ năm 2022. Tuy nhiên, dưới góc độ kỹ thuật, một số chuyên gia nhận định giai đoạn bi quan cực hạn này thường là chỉ báo ngược, báo hiệu thị trường đang tiến gần vùng đáy.

Các "ông lớn" ngân hàng đang nhìn về đâu? Sự sụt giảm mạnh trong quý II đã khiến các định chế tài chính lớn phải điều chỉnh lại dự báo, tạo ra một sự phân cực rõ rệt trong quan điểm về triển vọng giá vàng cuối năm 2026. J.P. Morgan vẫn giữ vững lập trường lạc quan nhất khi duy trì mục tiêu giá cuối năm ở mức 6.000 USD/ounce. Ngân hàng này tin rằng mặc dù nhu cầu đầu tư tạm thời giảm nhưng lực mua từ các ngân hàng trung ương và sự trở lại của dòng vốn ETF trong nửa cuối năm sẽ đẩy giá phục hồi mạnh mẽ.

J.P. Morgan thậm chí còn dự báo vàng có thể chạm mốc 6.300 USD/ounce vào năm 2027. Goldman Sachs tỏ ra thận trọng hơn khi hạ dự báo từ 5.400 USD/ounce xuống còn 4.900 USD/ounce. Các nhà phân tích tại đây cho rằng việc Fed trì hoãn cắt giảm lãi suất sang năm 2027 là rào cản lớn nhất đối với đà tăng của vàng. Tuy nhiên, họ vẫn nhấn mạnh rằng các yếu tố cấu trúc như xu hướng phi USD hóa và tích lũy của ngân hàng trung ương vẫn là bệ đỡ vững chắc cho giá vàng.

UBS và Wells Fargo cũng đưa ra những con số đầy hứa hẹn. UBS dự báo vàng kết thúc năm ở mức 5.900 USD/ounce. Trong khi đó, Wells Fargo đã nâng mạnh dự báo dài hạn lên vùng 6.100-6.300 USD/ounce, đồng thời khuyến nghị khách hàng nên tận dụng các nhịp điều chỉnh sâu trong quý II để mua vào. Ngược lại với xu hướng chung, HSBC là tiếng nói phản biện duy nhất khi duy trì một biên độ giao dịch rộng từ 3.950-5.050 USD.

Ngân hàng này cảnh báo rằng nếu căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt hoặc Mỹ thực hiện thắt chặt tài khóa thực sự, phần bù rủi ro trong giá vàng có thể bốc hơi nhanh chóng. Triển vọng nửa cuối năm: Cơ hội tích lũy hay rủi ro hiện hữu? Dựa trên các kịch bản của Hội đồng Vàng Thế giới, nửa cuối năm nay sẽ phụ thuộc lớn vào 3 yếu tố, bao gồm chính sách lãi suất của Fed, triển vọng tăng trưởng của kinh tế Mỹ và mức độ căng thẳng địa chính trị toàn cầu.

Nếu kinh tế Mỹ hạ cánh mềm và lạm phát tiếp tục giảm, giá vàng có thể phục hồi ở mức vừa phải. Ngược lại, một cú sốc địa chính trị mới hoặc sự suy yếu rõ rệt của kinh tế toàn cầu có thể làm gia tăng nhu cầu trú ẩn. Trong trường hợp Fed tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt trong thời gian dài hơn dự kiến, vàng có thể tiếp tục chịu áp lực do lợi suất trái phiếu và đồng USD vẫn ở mức cao.

Một yếu tố then chốt cần quan sát là hoạt động của các ngân hàng trung ương. Mặc dù giá cao, các quốc gia như Ba Lan, Trung Quốc, Uzbekistan và Kazakhstan vẫn duy trì chiến lược đa dạng hóa dự trữ ngoại hối bền bỉ. Đặc biệt, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã gia tăng dự trữ vàng trong 18 tháng liên tiếp tính đến tháng 6, củng cố vị thế của vàng như một tài sản chiến lược trong tiến trình phi USD hóa.

Đánh giá về xu hướng này, ông Nitesh Shah, nhà chiến lược hàng hóa tại WisdomTree, nhận định: "Mặc dù nhu cầu trang sức có thể bị kìm hãm do mặt bằng giá cao, các giao dịch mua chiến lược của khu vực chính thức cùng với dòng vốn đầu tư bán lẻ sẽ tiếp tục là những động lực chi phối vững chắc, thiết lập một sàn giá sàn mới cho thị trường".

Về mặt kỹ thuật, vùng hỗ trợ quanh 3.700-3.900 USD/ounce được xem là "chốt chặn" quan trọng. Chỉ số sức mạnh tương đối (RSI) đang ở vùng trung tính thấp (khoảng 39,65), cho thấy áp lực bán vẫn còn nhưng không quá cực đoan. Để giá vàng quay trở lại xu hướng tăng, thị trường cần một chất xúc tác mới, có thể là sự hạ nhiệt của lạm phát lõi (vốn đang ở mức 2,9%) hoặc những dấu hiệu suy yếu từ thị trường lao động Mỹ.

Giai đoạn củng cố quanh mốc 4.000 USD/ounce hiện nay không nên được nhìn nhận như một sự sụp đổ mang tính cấu trúc, mà là một đợt định giá lại cần thiết. Đối với các nhà đầu tư dài hạn, đây có thể là một cơ hội tích lũy chiến lược. Chiến thuật trung bình hóa chi phí đầu tư (DCA) được khuyến khích để giảm thiểu rủi ro biến động ngắn hạn. Theo các chuyên gia, thị trường vàng nửa cuối năm nay sẽ là một cuộc chiến giữa niềm tin vật chất dài hạn và áp lực tài chính ngắn hạn.

Giá vàng có thể sẽ còn những nhịp rung lắc dưới tác động từ các cuộc họp của Fed dưới thời Chủ tịch Kevin Warsh, nhưng vị thế của nó như một "hầm trú ẩn" trong một thế giới đầy biến động địa chính trị và rủi ro tiền tệ vẫn là điều khó có thể thay thế.