Phát hiện nhiều "cầu thủ" Campuchia cũng tham gia World Cup năm nay cứ như Ronaldo và Messi

Phát hiện nhiều "cầu thủ" Campuchia cũng tham gia World Cup năm nay cứ như Ronaldo và Messi Đến từ Campuchia, Philippines, họ thường là các cầu thủ chuyên nghiệp, bán chuyên hoặc những người có kiến thức cực kỳ sâu sắc về bộ môn túc cầu. - 23-06-2026Động thái đáng chú ý từ Mỹ quanh dự án kênh đào đang xây dựng của Campuchia - 22-06-2026Tập đoàn ô tô đình đám nhắm vào Campuchia, Thủ tướng Campuchia gợi mở chiến lược mới - 15-06-2026Campuchia tăng cường cả trăm xe tăng Trung Quốc: Ông Hun Sen đưa ra thông điệp gây chú ý - 12-06-2026Campuchia phát triển công nghiệp quốc phòng nội địa: Ông Hun Sen nói 'để tự vệ', tương lai sẽ xuất khẩu Trong khi cả thế giới theo dõi 48 đội tuyển tham dự World Cup 2026, cùng hành trình chinh phục đỉnh cao cuối cùng của Messi hay Ronaldo, không nhiều người biết rằng "những cầu thủ" đến từ các quốc gia Đông Nam Á như Campuchia hay Philippines cũng đang tham dự World Cup năm nay theo một cách rất khác.

Những cầu thủ sau màn hình Kỳ World Cup năm nay đang chứng kiến một cuộc bùng nổ công nghệ chưa từng có: từ những quả bóng gắn cảm biến thông minh, hệ thống định vị thời gian thực, công nghệ bắt việt vị bán tự động bằng trí tuệ nhân tạo (AI), cho đến các trợ lý ảo chuyên biệt dành riêng cho từng đội bóng trong số 48 cái tên tham dự. Thế nhưng, đằng sau bức tranh công nghệ hào nhoáng ấy là một lực lượng lao động thầm lặng tại các quốc gia đang phát triển như Ấn Độ, Campuchia và Philippines.

Họ chính là các công nhân dữ liệu – "xương sống" cho mọi hệ thống AI hiện đại trên sân cỏ, theo Rest of World. Bóng đá toàn cầu thực chất đã "kết duyên" với khoa học dữ liệu từ hơn hai thập kỷ trước. Ngày nay, hầu như không một đội tuyển quốc gia hay câu lạc bộ lớn nào nằm ngoài xu thế này. Dữ liệu số hóa trở thành kim chỉ nam cho mọi hoạt động, từ săn lùng tài năng, tối ưu hóa giáo án tập luyện, dàn trận chiến thuật, phòng ngừa chấn thương cho đến quản lý nhân sự.

Không dừng lại ở đó, nguồn tài nguyên số này còn là "mỏ vàng" nuôi sống các nhà đài, ngành công nghiệp game và các đế chế trực tuyến. Chia sẻ với tờ Rest of World , ông Rafael Grohmann, Phó giáo sư nghiên cứu truyền thông tại Đại học Toronto, cho biết cấu trúc thượng tầng của một đội bóng thời đại số vô cùng phức tạp. Họ sở hữu các chuyên gia và nhà khoa học dữ liệu có bằng Tiến sĩ Vật lý, Toán học hoặc chuyên ngành học máy; họ bắt tay với các đối tác cung ứng dữ liệu – nơi sở hữu đội ngũ chuyên biến video thô thành các thông số kỹ thuật; và họ dựa vào các nền tảng video chuyên ghi hình, gắn thẻ từng khoảnh khắc trên sân.

"Bóng đá đã sống dựa vào nguồn lao động này từ rất lâu trước khi cơn sốt AI càn quét thế giới", ông Grohmann nhấn mạnh. "Chuỗi giá trị dữ liệu này cũng mang tính phân hóa địa-chính trị sâu sắc: trong khi các công việc phân tích cấp cao có giá trị gia tăng lớn đổ dồn về một số ít trung tâm tài chính giàu có, thì công đoạn dán nhãn dữ liệu – vốn thâm dụng lao động – lại được 'thuê ngoài' tại các thành phố thuộc Đông Âu, châu Phi, Nam Á và Đông Nam Á." Nghề tay trái của các cầu thủ "phủi" Lực lượng dán nhãn dữ liệu tại các trung tâm như Manila, Cairo, Chennai hay Ternopil có một đặc điểm thú vị: họ thường là các cầu thủ chuyên nghiệp, bán chuyên hoặc những người có kiến thức cực kỳ sâu sắc về bộ môn túc cầu.

Họ có thể là những cộng tác viên tự do nhận việc theo từng trận đấu, chấp nhận ngồi 3 đến 4 tiếng đồng hồ liên tục chỉ để theo dõi một trận cầu duy nhất. Nhiệm vụ của họ là tỉ mẩn chuyển hóa từng đường chuyền, pha tắc bóng hay cú sút thành các dữ liệu có cấu trúc. Tại Philippines, đây là nghề tay trái "hái ra tiền" của rất nhiều cầu thủ đang thi đấu tại giải quốc nội.

Một cầu thủ từng có một năm làm công việc gắn nhãn dữ liệu tại Packing Sports – chi nhánh ở Manila của Impect (công ty phân tích dữ liệu thể thao hàng đầu của Đức) – chia sẻ với điều kiện giấu tên: "Vào các mùa giải lớn như FIFA World Cup hay UEFA Euro, khối lượng công việc tăng vọt vì các đội bóng, giới phân tích và truyền thông liên tục đòi hỏi dữ liệu 'nóng' với tốc độ nhanh nhất".

Hằng ngày, anh phải ngồi xem lại các trận đấu tại giải vô địch châu Âu để gắn thẻ từng hành động của cầu thủ trên sân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của một cầu thủ, công việc này mang lại cho anh những lợi ích bất ngờ: "Nó giúp tôi nhìn ra các chi tiết chiến thuật và sơ đồ di chuyển của cầu thủ mà người xem thông thường bỏ qua. Giờ đây, việc xem bóng đá đối với tôi trở nên thú vị hơn rất nhiều".

Theo dấu dòng tiền từ nước Mỹ Bóng đá từ lâu đã không còn là một môn thể thao thuần túy mà là một cỗ máy in tiền khổng lồ. Các câu lạc bộ hàng đầu tại Ngoại hạng Anh, Serie A, Bundesliga hay La Liga thu về hàng tỷ USD mỗi năm. Sức hút thương mại đó đang khiến các ông chủ Mỹ đứng ngồi không yên. Theo bảng xếp hạng các đội bóng giá trị nhất thế giới của Forbes , hơn một nửa số câu lạc bộ tại Ngoại hạng Anh hiện thuộc sở hữu đa số của các tỷ phú hoặc tập đoàn tài chính Mỹ.

Kịch bản tương tự cũng diễn ra tại Serie A và La Liga khi dòng vốn từ Mỹ và Canada đang thâu tóm gần một nửa số đội bóng. Thậm chí, các nhà đầu tư xứ cờ hoa còn gom mua cả các câu lạc bộ ở giải hạng dưới hoặc tại các thị trường mới nổi như Mexico. "Làn sóng đầu tư từ Mỹ chắc chắn sẽ thúc đẩy dòng tiền đổ vào phân tích dữ liệu", ông Scott Powers, Phó giáo sư chuyên ngành phân tích thể thao tại Đại học Rice, nhận định.

"Suy cho cùng, cuộc cách mạng 'Moneyball' (quản trị bóng xách bằng dữ liệu) vốn khởi nguồn từ Mỹ". Ông đang nhắc đến cuốn sách và bộ phim nổi tiếng kể về cách đội bóng chày Oakland Athletics dùng thuật toán để xây dựng một đội hình chiến thắng với ngân sách eo hẹp – một chiến lược đã thay đổi hoàn toàn bộ mặt của thể thao hiện đại. Hiện tại, thị trường dữ liệu bóng đá đang nằm trong tay một nhóm thiểu số các ông lớn công nghệ.

Bằng cách kết hợp giữa việc dán nhãn thủ công của con người, thị giác máy tính và các mô hình AI, dữ liệu giờ đây được trích xuất theo thời gian thực. Một công nhân dữ liệu lành nghề có thể "bắt" tới 3.000 hành động trong một trận đấu. Ông Powers, người từng giữ vị trí nhà khoa học dữ liệu tại hãng công nghệ thể thao Zelus Analytics, cho biết: "Xu hướng hiện nay là tập trung vào dữ liệu theo dõi di chuyển của cầu thủ.

Đây là những tệp dữ liệu khổng lồ đòi hỏi kỹ năng chuyên môn cực cao để bóc tách. Tôi đã thấy thông báo tuyển dụng các vị trí phân tích thể thao, khoa học hiệu suất hoặc kỹ sư dữ liệu xuất hiện tại 25 trên tổng số 30 câu lạc bộ lớn nhất trong danh sách của Forbes". Bên cạnh đó, sự bùng nổ của các thiết bị chuyên dụng như áo vest thông minh, cùng với sự lên ngôi của ngành công nghiệp cá cược và các nền tảng dự đoán như Kalshi hay Polymarket, càng khiến nhu cầu săn lùng "phu dữ liệu" trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết.

Kỳ World Cup lần này được dự báo sẽ mang về khoản doanh thu kỷ lục 9 tỷ USD, trở thành sự kiện thể thao hái ra tiền nhất trong lịch sử. Những công nghệ đột phá từ AI – như trợ lý ảo do FIFA phối hợp cùng Lenovo phát triển, có khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên và học máy để phân tích hàng triệu điểm dữ liệu cùng lúc – chính là "vũ khí tối tân" để giữ chân người hâm mộ, các đội bóng và các đối tác thương mại ngồi trước màn hình.

"World Cup chính là sân khấu lớn nhất để phô diễn sức mạnh của AI và dữ liệu bóng đá", ông Grohmann kết luận. "Nhưng hãy nhớ rằng, thế giới bóng đá đỉnh cao mà chúng ta đang thưởng thức hằng ngày đang vận hành dựa trên mồ hôi của các công nhân dữ liệu nhiều không kém gì các ngôi sao trên sân cỏ. Không có lực lượng lao động vô hình đó, toàn bộ đế chế công nghệ này sẽ sụp đổ".

Nhịp sống thị trường