Muốn cạnh tranh, Trung tâm Tài chính quốc tế Đà Nẵng và TP.HCM không thể tách rời

Theo PGS.TS Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cách tiếp cận "xin thêm ưu đãi" cần được thay bằng tư duy thiết kế một thể chế thống nhất, cho phép trung tâm tài chính chủ động vận hành, thử nghiệm và phát triển các sản phẩm mới. Xây dựng nền móng trung tâm tài chính quốc tế bằng niềm tin thể chế Theo ông Thiên, các trung tâm tài chính đi sau không thể cạnh tranh bằng miễn, giảm thuế mà phải tạo lợi thế bằng chất lượng thể chế, tốc độ xử lý và khả năng tập trung vào các phân khúc chuyên biệt.

Dẫn kinh nghiệm từ Singapore, Hong Kong, Thượng Hải, Busan..., PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng Đà Nẵng không nên sao chép bất kỳ mô hình nào mà cần thiết kế cơ chế phù hợp với lợi thế riêng. Đà Nẵng sở hữu nhiều lợi thế như Khu thương mại tự do, cảng Liên Chiểu, hạ tầng logistics, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và chính quyền năng động. Tuy nhiên để vận hành một trung tâm tài chính quốc tế thì Đà Nẵng vẫn cần hoàn thiện các điều kiện như cơ chế sandbox thực chất, thanh toán xuyên biên giới, trọng tài và tòa án chuyên biệt cũng như hạ tầng dữ liệu phục vụ giám sát.

Ông Thiên đề xuất định vị VIFC-DN là trung tâm tài chính chuyên biệt, đóng vai trò "phòng thí nghiệm thể chế" cho các dòng vốn thế hệ mới thay vì trở thành phiên bản thu nhỏ của TP.HCM. "Nếu khu thương mại tự do tạo ra dòng hàng hóa thì VIFC-DN phải xử lý dòng tiền, rủi ro và dữ liệu đi kèm. VIFC-DN không chỉ là dự án của Đà Nẵng mà còn là bài kiểm tra năng lực thiết kế thể chế của Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới", ông Thiên nói.

Trung tâm Tài chính quốc tế Đà Nẵng và TP.HCM không thể tách rời Giới thiệu định hướng phát triển VIFC-DN, ông Kevin Bruce Iwanaga, Trưởng Ban chiến lược và tổng hợp cơ quan điều hành VIFC-DN, cho biết trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam cần được phát triển trên hai cực là TP.HCM và Đà Nẵng. Trong đó Đà Nẵng được định hướng tập trung vào tài chính số, tài chính xanh và kết nối quốc tế, bổ trợ cho TP.HCM để hình thành hệ sinh thái tài chính quốc tế thống nhất.

Theo ông, VIFC-DN được đề xuất phát triển 5 nhóm sản phẩm trọng tâm gồm token hóa tài sản, sàn giao dịch tín chỉ carbon, sàn giao dịch hàng hóa, quỹ đầu tư và quản lý tài sản, cùng thị trường trái phiếu. Các sản phẩm này không phát triển riêng lẻ mà được thiết kế thành một nền tảng tích hợp, kết nối dòng vốn trong và ngoài nước với các dự án hạ tầng, doanh nghiệp, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo.

Mô hình được xây dựng theo chuỗi luân chuyển vốn, từ hình thành tài sản đầu tư, chuẩn hóa theo tiêu chuẩn quốc tế, thu hút nhà đầu tư, phân bổ vốn vào nền kinh tế thực đến tạo thanh khoản trên thị trường thứ cấp. Mục tiêu không chỉ là hình thành các thị trường tài chính mới mà còn xây dựng hạ tầng thị trường có khả năng huy động nguồn vốn dài hạn cho tăng trưởng kinh tế.

Việc phát triển trung tâm tài chính cũng được xác định phải đặt trên nền tảng niềm tin thị trường với khung pháp lý rõ ràng, cơ chế quản trị minh bạch cùng hệ thống lưu ký, thanh toán, an ninh mạng và bảo vệ nhà đầu tư được xây dựng đồng bộ ngay từ đầu. Theo PGS.TS Đặng Tùng Lâm - Phó trưởng Ban chiến lược và tổng hợp cơ quan điều hành VIFC-DN, lợi thế lớn nhất của Đà Nẵng là vị thế của người đi sau, cho phép thành phố xây dựng ngay từ đầu một mô hình trung tâm tài chính hiện đại hơn, số hóa hơn, xanh hơn và linh hoạt hơn các mô hình truyền thống.

Trong khi đó, TS Lê Minh Nghĩa, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam, cho rằng bản chất của một trung tâm tài chính quốc tế không nằm ở các tòa nhà cao tầng mà ở chất lượng thể chế, khả năng kết nối dòng vốn và sức hấp dẫn của môi trường đầu tư. "Thể chế chính là đường băng. Khi đường băng đủ dài, đủ an toàn và đủ khác biệt, dòng vốn quốc tế sẽ tự tìm đến", ông Nghĩa nói.

Hội thảo VIFC-DN - Kiến tạo thể chế, định hình dòng vốn thế hệ mới được Tạp chí Đầu Tư Tài Chính - VietnamFinance phối hợp với Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP Đà Nẵng (VIFC-DN) tổ chức sáng 30-6 quy tụ khoảng 100 đại biểu, chuyên gia kinh tế, lãnh đạo các cơ quan.