Giới giao dịch tính đến kịch bản xấu nhất với đồng yên

Đồng yên đang chịu sức ép từ chênh lệch lãi suất lớn giữa Nhật Bản và các nền kinh tế lớn khác, cùng với những lo ngại ngày càng lớn về triển vọng tài khóa của Tokyo. Tuần này, đồng tiền này đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1986 và trở thành một trong những đồng tiền chủ chốt mất giá mạnh nhất trong năm qua. KỊCH BẢN CỰC ĐOAN NHƯNG CÓ THỂ XẢY RA Giới giao dịch cho rằng các cảnh báo lặp đi lặp lại của Chính phủ Nhật Bản về khả năng hành động quyết liệt để ngăn đồng yên suy yếu khó có thể tạo ra tác động bền vững.

Với nhiều nhà đầu tư, bất kỳ biện pháp can thiệp nào nhằm hỗ trợ đồng yên cũng chỉ là lực cản tạm thời. Nguyên nhân là thị trường vẫn cho rằng Nhật Bản quá chậm trong việc nâng lãi suất để kiềm chế lạm phát, khiến đồng yên tiếp tục chịu sức ép từ những yếu tố mang tính cấu trúc. Theo T. Rowe Price, công ty hiện quản lý 1,89 nghìn tỷ USD tài sản, mốc 169 yên đổi 1 USD là kịch bản xấu có thể xảy ra.

Trong khi đó, Mizuho Bank đặt ngưỡng này ở 170 yên đổi 1 USD. Sumitomo Mitsui Financial Group Inc., ngân hàng lớn thứ hai Nhật Bản, đưa ra một kịch bản trong đó đồng yên có thể giảm về 180 yên đổi 1 USD trong vài năm tới. Một số nhà quan sát khác, gồm ông Jesper Koll của Monex Group và ông Calvin Yeoh tại Blue Edge Advisors, cho rằng mốc 200 yên đổi 1 USD, thậm chí sâu hơn, vẫn nằm trong phạm vi có thể xảy ra nếu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tiếp tục chậm trễ trong chu kỳ thắt chặt chính sách tiền tệ.

Sáng ngày thứ Năm (2/7) tại Tokyo, đồng yên giao dịch quanh mức 162,56 yên đổi 1 USD. “Nếu không có bất kỳ sự can thiệp nào, dù trực tiếp trên thị trường tiền tệ hay từ việc BOJ nâng lãi suất, tỷ giá USD/yên có thể lên vùng 180 đến 205 yên đổi 1 USD vào tháng 12 năm sau”, ông Yeoh, nhà quản lý danh mục tại quỹ đầu cơ ở Singapore, nhận định với hãng tin Bloomberg.

Dữ liệu về vị thế giao dịch cũng cho thấy thị trường vẫn nghiêng về khả năng đồng yên tiếp tục mất giá. Vào tháng trước, các quỹ đầu cơ đã tăng mạnh đặt cược vào đà giảm của đồng yên, đưa vị thế bán lên mức cao nhất kể từ năm 2017. Trên thị trường quyền chọn ngoại hối, giới giao dịch cũng đang tính đến khả năng đồng yên giảm mạnh hơn nữa khi đặt được xác suất tỷ giá USD/yên tăng lên 180 trong vòng 1 năm tới là khoảng 15%.

Trong khi đó, kịch bản tỷ giá lên 200 yên đổi 1 USD vẫn bị xem là cực đoan, với xác suất dưới 1% trong cùng kỳ hạn. Tuy nhiên, hiện chưa ai cho rằng đồng yên sẽ sớm rơi về mốc 200 yên đổi 1 USD. Để kịch bản này xảy ra, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải phát tín hiệu cứng rắn hơn dự báo của thị trường, trong bối cảnh lạm tại Mỹ phát tăng tốc trở lại.

Khi đó, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ có thể tăng mạnh so với lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản, gây thêm sức ép lên đồng yên. Cùng với đó, giá dầu cũng phải tăng vọt và căng thẳng địa chính trị trở nên nghiêm trọng hơn. Theo công ty quản lý tài sản Nuveen, tâm lý trên thị trường toàn cầu cũng cần xấu đi đủ mạnh để làm gia tăng nhu cầu nắm giữ USD.

“Để kịch bản này xảy ra, BOJ có thể còn phải trì hoãn quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ, hoặc cho thấy họ không sẵn sàng hành động mạnh để ngăn đồng yên tiếp tục suy yếu”, bà Laura Cooper, Giám đốc phụ trách tín dụng vĩ mô tại London của Nuveen, công ty đang quản lý 1,4 nghìn tỷ USD tài sản, chỉ ra. NGUY CƠ XẢY RA KHỦNG HOẢNG TIỀN TỆ Vào tháng trước, BOJ nâng lãi suất chuẩn thêm 0,25 điểm phần trăm, lên 1%, mức cao nhất kể từ năm 1995, đồng thời phát tín hiệu sẽ tiếp tục tăng lãi suất.

Động thái này đã thu hẹp chênh lệch lãi suất với Mỹ. Tuy nhiên, một số nhà giao dịch vẫn đặt cược rằng việc tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh tập trung vào ổn định giá cả có thể báo hiệu mặt bằng lãi suất cao hơn. Trong khi đó, các thông tin cho thấy Chính phủ Nhật Bản muốn BOJ thận trọng với những lần tăng lãi suất tiếp theo càng làm gia tăng lo ngại về triển vọng đồng yên.

“Chúng ta thực sự đang đứng trước nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng tiền tệ tại Nhật Bản. Phần lớn vấn đề là do chính các nhà hoạch định chính sách của BOJ gây ra. Họ dường như đang trong trạng thái hôn mê sâu”, ông Amir Anvarzadeh của Asymmetric Advisors, người đã theo dõi thị trường Nhật Bản trong 37 năm, nhận định với Bloomberg. Trong khi đó, ông Atsushi Mimura, Thứ trưởng Tài chính phụ trách các vấn đề quốc tế của Nhật Bản, cho biết Chính phủ Nhật Bản coi đợt can thiệp hồi đầu năm, khi đồng yên mạnh lên quanh mức 155 yên đổi 1 USD, là một thành công.

Theo ông, động thái này cũng nhận được sự ủng hộ từ Mỹ. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, quan điểm đặt cược vào khả năng đồng yên tiếp tục giảm giá vẫn đang chi phối thị trường. Nhà đầu tư đang lo ngại về gánh nặng nợ công lớn của Nhật Bản, hiện đã vượt 200% tổng sản phẩm trong nước (GDP), mức cao nhất trong số các nền kinh tế lớn. Tình trạng thâm hụt ngân sách kéo dài làm gia tăng lo ngại rằng Chính phủ Nhật Bản đang chi tiêu vượt quá khả năng.

Trong khi đó, lạm phát tăng do chiến tranh Iran cũng gây thêm sức ép lên đồng yên, bởi Nhật Bản nhập khẩu hơn 95% lượng dầu tiêu thụ trong nước từ Trung Đông. MẶT TRẬN CAN THIỆP “Kịch bản xấu nhất đối với đồng yên không chỉ là mất giá, mà là mất giá trong trạng thái hỗn loạn. Nếu can thiệp ngoại hối không hiệu quả trong môi trường như vậy, thị trường có thể bắt đầu nghi ngờ giới hạn của chính biện pháp can thiệp, từ đó càng khuếch đại đà suy yếu của đồng yên”, ông Rinto Maruyama, chiến lược gia cấp cao về ngoại hối và lãi suất tại SMBC Nikko Securities, nhận định.

Một yếu tố khác gây sức ép lên đồng yên là giao dịch chênh lệch lãi suất (carry-trade). Khi đồng yên yếu và lãi suất tại Nhật Bản vẫn thấp hơn nhiều nước khác, nhà đầu tư có thể vay bằng đồng yên với chi phí thấp để rót vốn vào các tài sản có lợi suất cao hơn, từ đồng lira Thổ Nhĩ Kỳ, cổ phiếu Ấn Độ đến trái phiếu Venezuela. “Nhà đầu tư vẫn thích dùng đồng yên làm nguồn vốn cho các giao dịch chênh lệch lãi suất, dù rủi ro nhà chức trách can thiệp ngoại hối rõ ràng vẫn hiện hữu”, ông Nick Twidale của ATFX Global Markets, công ty đã giao dịch đồng yên từ năm 1998, nhận định.

Khi được hỏi về kịch bản xấu nhất, ông Twidale cho rằng trong vòng 1 năm tới, đồng yên hoàn toàn có thể giảm xuống mức 200 yên đổi 1 USD. Một số nhà đầu tư khác đang phải xem xét lại toàn bộ cách tiếp cận với đồng yên. Tại London, ông Masayuki Nakajima, chiến lược gia tiền tệ cấp cao tại công ty Mizuho, cho biết hiện không còn “các ngưỡng kỹ thuật” rõ ràng đối với đồng yên.

“Trừ khi kinh tế Mỹ bất ngờ suy yếu hoặc USD giảm mạnh, mốc 162 yên đổi 1 USD không nên được xem là ngưỡng trần tỷ giá nữa. Thay vào đó, mức này cho thấy áp lực giảm giá mang tính cấu trúc đối với đồng yên vẫn còn dai dẳng”, ông Nakajima chỉ ra. Điều này đang thúc đẩy một số nhà đầu tư tăng cường vị thế bán khống đồng yên, bất chấp rủi ro nhà chức trách Nhật Bản có thể bất ngờ sử dụng kho dự trữ ngoại hối 1,09 nghìn tỷ USD để hỗ trợ đồng tiền này.

Chính phủ Nhật Bản đã chi kỷ lục 11,73 nghìn tỷ yên, tương đương khoảng 73 tỷ USD, để bảo vệ đồng yên trong giai đoạn từ ngày 28/4 đến 27/5, sau khi đồng tiền này lần đầu giảm xuống mốc 160 yên đổi 1 USD. Tuy nhiên, giống như các chiến dịch can thiệp vào năm 2022 và 2024, động thái này chỉ đem lại hỗ trợ tạm thời trước khi đồng yên quay lại xu hướng sâu hơn.

“Liệu ở thời điểm này nhà chức trách Nhật Bản có một ranh giới đỏ nào hay không? Thành thật mà nói, tôi nghĩ là không. Từ góc độ chính sách, có thể thấy rõ ưu tiên hiện nay là tiếp tục duy trì chi tiêu ngân sách ở mức cao, trong khi lãi suất chỉ được nâng ở mức vừa phải. Vì vậy, xét trên thực tế, chúng ta đang tiến tới mốc 200 yên đổi 1 USD”, ông Koll, chuyên gia tại Monex, nói trong một cuộc trả lời phỏng vấn Bloomberg TV gần đây.

Mốc 200 yên đổi 1 USD xuất hiện lần gần đây nhất trong giai đoạn cuối năm 1985 - đầu năm 1986, ngay sau Hiệp định Plaza. Sau hiệp định này, đồng yên tăng giá mạnh so với USD. Tỷ giá USD/JPY giảm từ khoảng 242 ngay trước Hiệp định Plaza xuống quanh 200-205 vào cuối năm 1985, rồi tiếp tục xuống dưới 200 từ đầu năm 1986. Kể từ đó, USD/JPY không quay lại mốc 200 yên đổi 1 USD trong nhiều thập kỷ.

Khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nga hiện vẫn được đưa vào Liên minh châu Âu (EU) chủ yếu qua Tây Ban Nha, Pháp, Bỉ và Hà Lan. Trong khi đó, khí đốt Nga nhập khẩu qua đường ống vẫn tập trung ở Hungary, Slovakia và Hy Lạp... Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã đưa xuất khẩu dầu trở lại mức trước chiến tranh Mỹ - Iran bằng cách kết hợp vận chuyển dầu qua đường ống tới cảng Fujairah và cho một số tàu đi qua eo biển Hormuz trong trạng thái tắt tín hiệu định vị...

Quyết định này đánh dấu một chiến thắng lớn của Brussels trong nỗ lực áp dụng các quy định nghiêm ngặt nhằm kiểm soát các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới... Nhật Bản tăng phí thị thực nhập cảnh (visa) đối với du khách quốc tế từ ngày 1/7, đánh dấu lần đầu tiên nước này tăng phí visa kể từ năm 1978... Doanh số xe điện toàn cầu đang tăng mạnh, nhưng những tranh cãi về tác động môi trường và chuỗi cung ứng khoáng sản của pin xe điện cũng ngày càng gay gắt.

Theo nhiều chuyên gia, một số chỉ trích nhằm vào pin xe điện chưa phản ánh đầy đủ những thay đổi đang diễn ra trong công nghệ sản xuất và chuỗi cung ứng của ngành... Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam (nay là Tạp chí Kinh tế Việt Nam) trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng không chỉ ở tên gọi và số lượng các ấn phấm báo chí đã phát hành, mà còn được thể hiện ở tư duy bứt phá của những thế hệ lãnh đạo được giao nhiệm vụ thực hiện sứ mệnh phát triển “dòng thông tin kinh tế phục vụ công cuộc kiến tạo và phát triển đất nước”.

Hiện nhiều cấu phần trong một thiết bị bay không người lái UAV đã được doanh nghiệp Việt Nam tự chủ sản xuất. Tuy nhiên, động lực để phát triển UAV nói riêng và kinh tế tầm thấp nói chung còn đang thiếu. Mở thế chế để quản lý thiết bị bay không người lái, đưa UAV vào từng ngành kinh tế trọng điểm là điều kiện tiên quyết phát triển kinh tế tầm thấp trong thời gian tới.