Đồng yên rơi xuống đáy 40 năm, chuyện gì đang xảy ra với kinh tế Nhật Bản?

Đồng yên rơi xuống đáy 40 năm, chuyện gì đang xảy ra với kinh tế Nhật Bản? (Dân trí) - Đồng yên lao xuống mức thấp nhất kể từ năm 1986, đẩy Nhật Bản vào thế khó khi thị trường ngày càng tin rằng chính phủ sẽ sớm phải tung biện pháp can thiệp để ngăn đà mất giá của đồng nội tệ. Đồng yên lao dốc sát đáy 40 năm, Nhật Bản đứng trước bài toán khó Đồng yên Nhật Bản tiếp tục suy yếu trong phiên giao dịch ngày 30/6, có thời điểm rơi xuống 162,41 yên đổi 1 USD - mức thấp nhất trong vòng 40 năm - trước khi phục hồi nhẹ lên quanh 162,23 yên/USD.

Trước diễn biến này, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama một lần nữa khẳng định nhà chức trách sẵn sàng hành động bất cứ lúc nào nếu cần thiết, song vẫn chưa đưa ra thông điệp cứng rắn hơn, theo Reuters. Áp lực lên đồng yên chủ yếu đến từ khoảng cách lãi suất ngày càng lớn giữa Nhật Bản và Mỹ. Đồng tiền này đang hướng tới quý giảm giá thứ tư liên tiếp, mất khoảng 2% trong quý II/2026 - chuỗi suy yếu dài nhất trong bốn năm.

"Điều thị trường quan tâm lúc này không còn là liệu Bộ Tài chính Nhật Bản có can thiệp hay không, mà là họ sẽ ra tay vào thời điểm nào", bà Carol Kong, chuyên gia chiến lược tiền tệ tại Ngân hàng Commonwealth Bank, nhận định với báo chí. Tuy nhiên, theo bà Kong, ngay cả khi Nhật Bản can thiệp, tác động cũng chỉ mang tính ngắn hạn và khó đảo ngược xu hướng tăng dài hạn của tỷ giá USD/JPY.

Bà dự báo đồng yên có thể tiếp tục giảm xuống 164 yên/USD vào đầu năm 2027. Đồng nội tệ suy yếu đang mang lại lợi ích đáng kể cho các doanh nghiệp xuất khẩu khi giúp hàng hóa Nhật Bản cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế, qua đó góp phần đưa chứng khoán nước này liên tiếp lập các mức đỉnh mới. Tuy nhiên, cái giá phải trả cũng không hề nhỏ.

Chi phí nhập khẩu, đặc biệt đối với dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) được thanh toán bằng đồng USD, tăng mạnh, khiến áp lực lạm phát ngày càng lớn. Giá cả leo thang cũng đang làm xói mòn sức mua của các hộ gia đình tại nước này. Theo ông Andrew Hazlett, nhà giao dịch ngoại hối tại Monex, giới chức Nhật Bản nhiều khả năng sẽ sớm can thiệp nếu tỷ giá tiếp tục neo ở vùng hiện tại.

Tuy nhiên, ông cho rằng bất kỳ động thái nào cũng chỉ có tác dụng trong ngắn hạn nếu khoảng cách lãi suất giữa Nhật Bản và Mỹ không được thu hẹp. Can thiệp vẫn chưa đủ sức cứu đồng yên Nhật Trong những tháng gần đây, đồng yên gần như không phản ứng trước các biện pháp hỗ trợ của Tokyo. Bộ Tài chính Nhật Bản đã chi khoảng 11.700 tỷ yên để can thiệp thị trường ngoại hối, trong khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) cũng liên tục nâng lãi suất.

Năm 2024, BOJ chính thức chấm dứt chính sách lãi suất âm, đánh dấu bước ngoặt sau nhiều năm duy trì nới lỏng tiền tệ và từng được kỳ vọng sẽ hỗ trợ đồng nội tệ phục hồi. Tuy nhiên, khoảng cách lãi suất lớn với Mỹ vẫn tiếp tục gây sức ép lên đồng yên. Ngày 16/6, BOJ đã nâng lãi suất lên 1% - mức cao nhất kể từ năm 1995. Song quyết định này chỉ tạo tác động hạn chế lên thị trường, khi giới đầu tư vẫn nghiêng về kịch bản Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt.

Những động thái này nhanh chóng bị lu mờ bởi tác động từ cuộc xung đột tại Iran, khiến lo ngại lạm phát toàn cầu gia tăng và làm thay đổi kỳ vọng về chính sách tiền tệ của các ngân hàng Trung ương lớn. Ở chiều ngược lại, giới đầu cơ vẫn không ngừng đặt cược vào đà giảm của đồng yên. Dữ liệu mới nhất từ cơ quan quản lý Mỹ cho thấy giá trị các vị thế bán ròng đồng yên đã lên tới 11,3 tỷ USD, tiệm cận mức cao nhất trong 2 năm.

Trong bối cảnh đó, nhiều nhà đầu tư cũng dự báo chính phủ Nhật Bản sẽ tìm cách gây sức ép để BOJ tạm dừng chu kỳ tăng lãi suất, nhằm hạn chế những tác động tiêu cực đối với nền kinh tế trong nước. Giới đầu tư hiện dồn sự chú ý vào báo cáo việc làm tháng 6 của Mỹ dự kiến công bố vào cuối tuần. Ba tháng liên tiếp số việc làm mới đều vượt kỳ vọng đã củng cố quan điểm Fed sẽ duy trì lập trường cứng rắn trong cuộc chiến chống lạm phát.

Theo định giá của thị trường, xác suất Fed tăng lãi suất vào cuộc họp tháng 9 hiện ở mức 61%. "Bộ Tài chính Nhật Bản có thể can thiệp bất cứ lúc nào, nhưng họ cũng hiểu rằng rất khó chống lại xu hướng khi Fed vẫn đang ngày càng cứng rắn", ông Matt Simpson, chuyên gia phân tích thị trường cấp cao tại StoneX, nhận định với báo chí. Theo ông, nếu các dữ liệu kinh tế Mỹ trong tuần này gây thất vọng và làm gia tăng kỳ vọng Fed sớm nới lỏng chính sách, đồng USD sẽ suy yếu, tạo điều kiện thuận lợi để Nhật Bản can thiệp hiệu quả hơn.

Còn ở thời điểm hiện tại, những cảnh báo từ Tokyo nhiều khả năng vẫn chỉ dừng ở mức phát tín hiệu trấn an thị trường.