Lãi suất đã chạm đỉnh nhưng "cơn khát" vốn vẫn âm ỉ

Lãi suất đã chạm đỉnh nhưng "cơn khát" vốn vẫn âm ỉ Dù mặt bằng lãi suất huy động đã tiến sát vùng đỉnh với những con số hấp dẫn lên tới 9-10%/năm, nhưng bài toán giải tỏa "cơn khát" vốn cho nền kinh tế vẫn đang đối mặt với nhiều nút thắt. Sự mất cân đối giữa huy động và cho vay, cùng những áp lực từ nợ nước ngoài và quản lý thuế đang khiến lãi suất rơi vào trạng thái "neo cao", thách thức mọi kỳ vọng về một dòng vốn giá rẻ trong ngắn hạn.

Những con số "biết nói" trên bảng niêm yết Thị trường tiền gửi VND thời gian qua chứng kiến một cuộc đua ngầm về lãi suất. Khảo sát thực tế cho thấy, mức lãi suất 8-9%/năm không còn là hiếm gặp, thậm chí có những đơn vị đã chạm mốc hai chữ số. Dẫn đầu đường đua hiện nay là PVcomBank với mức lãi suất "khủng" 10%/năm áp dụng cho kỳ hạn 12-13 tháng (với điều kiện tiền gửi từ 2.000 tỷ đồng).

MSB cũng không kém cạnh khi niêm yết mức 9%/năm cho các khoản tiền gửi từ 500 tỷ đồng. Ở phân khúc ngân hàng số, Cake by VPBank hay Vikki Bank cũng liên tục đưa ra các chương trình ưu đãi để kéo lãi suất thực nhận lên mức 7,9 - 8,9%/năm. Theo các chuyên gia từ Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), mặt bằng lãi suất này đã đủ sức hấp dẫn để xoay chuyển dòng tiền.

Người dân và nhà đầu tư bắt đầu có xu hướng chuyển dịch từ nắm giữ USD sang VND để gửi tiết kiệm, tạo nguồn cung vốn ổn định hơn cho hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, sự điều chỉnh này dường như vẫn chưa đủ để khỏa lấp những lỗ hổng thanh khoản đang tồn tại. Nhìn vào bức tranh tổng thể, vấn đề lớn nhất của hệ thống ngân hàng hiện nay không nằm ở nguồn vốn ngắn hạn mà là sự thiếu hụt nghiêm trọng nguồn vốn trung và dài hạn.

Phân tích của VDSC đã chỉ ra tình trạng mất cân đối xuất hiện từ giữa năm 2025. Có hai nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng này. Thứ nhất, sau khi các chính sách thuế mới được triển khai, một lượng tiền khổng lồ đã bị rút khỏi hệ thống bởi nhóm hộ kinh doanh cá thể. Thứ hai, áp lực trả nợ các khoản vay quốc tế đến hạn của một số nhà băng đã làm suy giảm đáng kể "bộ đệm" thanh khoản của toàn hệ thống.

Để bù đắp khoảng trống này, các ngân hàng buộc phải tăng lãi suất huy động hoặc duy trì ở mức cao để giữ chân dòng tiền. Điều này giải thích vì sao dù Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã có những đợt bơm vốn quy mô lớn qua kênh thị trường mở (OMO), nhưng đó cũng chỉ là những "liều thuốc giảm đau" ngắn hạn. Gốc rễ của vấn đề là khoảng cách ngày càng lớn giữa tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng huy động vẫn chưa được xử lý triệt để.

Lãi suất OMO vì thế cũng không phản ánh hoàn toàn độ "nóng" của thị trường thực tế. Doanh nghiệp loay hoay trong "vòng xoáy" chi phí Trong khi các ngân hàng chật vật cân đối vốn, phía doanh nghiệp lại đang phải gánh chịu áp lực trực tiếp từ chi phí vay vốn leo thang. Ông Trương Chí Thiện, Tổng Giám đốc Công ty CP Thực phẩm Vĩnh Thành Đạt chia sẻ, mặt bằng lãi suất cho vay năm 2026 đã tăng đáng kể so với năm trước.

Không chỉ giá vốn đắt đỏ, nhiều doanh nghiệp còn rơi vào tình cảnh khó vay do ngân hàng thông báo hết hạn mức (room) tín dụng. Đồng quan điểm, ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA), chỉ ra một thực trạng đáng ngại: "Room" tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) đang bị thu hẹp đáng kể. Nguyên nhân là do dòng vốn tập trung quá lớn vào các dự án đầu tư công quy mô lớn và các tập đoàn tư nhân hàng đầu.

Đặc biệt, với các dự án đầu tư công, doanh nghiệp phải tự vay vốn triển khai trước và chờ thanh toán sau, khiến nhu cầu vốn tín dụng trong nền kinh tế luôn ở trạng thái căng thẳng. Sự dịch chuyển dòng tiền còn có dấu hiệu phức tạp hơn khi chuyên gia kinh tế, TS. Lê Xuân Nghĩa nhận định, một phần dòng tiền đang rút khỏi hệ thống ngân hàng do các quy định siết chặt quản lý thuế để chảy vào các thị trường tài sản như chứng khoán và bất động sản.

"Dù khối ngoại bán ròng, chứng khoán vẫn tăng nhờ dòng tiền nội. Điều này cho thấy vốn dân cư đang đi tìm kênh đầu tư có lợi nhuận cao hơn thay vì chấp nhận gửi tiết kiệm", ông Nghĩa phân tích. Dù thị trường đã xuất hiện những tín hiệu cho thấy lãi suất có thể đã tiệm cận vùng đỉnh, nhưng lộ trình giảm xuống vẫn là một dấu hỏi lớn. TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn (Đại học Fulbright Việt Nam) cho rằng việc giảm lãi suất là một thách thức rất lớn trong bối cảnh nhu cầu vốn phục hồi mạnh nhưng áp lực ổn định vĩ mô vẫn hiện hữu.

Trong bối cảnh hiện nay, các chuyên gia đề nghị ngân hàng cần chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp bằng cách giảm biên lợi nhuận. Việc ngân hàng duy trì lợi nhuận quá cao sẽ tạo ra những rào cản cho sự phục hồi tổng thể. Bên cạnh đó, cần ngăn chặn dòng tín dụng chảy vào các lĩnh vực phi sản xuất như đầu cơ bất động sản — nơi sẵn sàng trả lãi suất cao để tiếp cận vốn, đẩy chi phí vốn của các doanh nghiệp sản xuất lên mức không tưởng.

Nhìn về nửa cuối năm 2026, các chuyên gia kỳ vọng mặt bằng lãi suất sẽ bắt đầu giảm dần nếu các yếu tố vĩ mô cải thiện. Tuy nhiên, kịch bản này vẫn chứa đựng nhiều rủi ro từ bên ngoài. Thứ nhất là biến số địa chính trị tại Trung Đông (chiến sự Iran) và lạm phát tại Mỹ. Nếu Fed tiếp tục duy trì thái độ "diều hâu", áp lực lên tỷ giá và lãi suất trong nước sẽ còn rất lớn.

Thứ hai, sự phục hồi của dòng tiền huy động trong nước có đạt như kỳ vọng hay không vẫn là một ẩn số. NHNN hiện đang nỗ lực điều hành linh hoạt, từ việc yêu cầu các ngân hàng thực hiện chủ trương giảm lãi suất đến việc điều chỉnh các tỷ lệ an toàn vốn (LDR, vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn) theo chuẩn Basel III. Huyền Anh Sự dịch chuyển dòng vốn toàn cầu đang tạo ra nhiều cơ hội hơn rủi ro cho chứng khoán Việt ‘Tay to’ mắc kẹt với bất động sản triệu đô Vinpearl thu hút 255 triệu USD từ các nhà đầu tư quốc tế, khẳng định triển vọng tăng trưởng dài hạn DIC Corp, Hưng Thịnh Land và Nam Long bị ‘tuýt còi’ vì vi phạm liên quan trái phiếu Giới đầu cơ rục rịch trở lại 'săn' căn hộ cho thuê: Cẩn trọng 'vết xe đổ' VN-Index vượt 1.820 điểm: Nhịp hồi kỹ thuật hay khởi đầu sóng tăng mới?

S-Light Tower: Tòa tháp đôi soi bóng sông Hàn, trung tâm Nam Đà Nẵng Vốn chủ sở hữu âm gần 400 tỷ đồng, Xây dựng 3 vẫn nợ trái phiếu hơn 2.200 tỷ đồng Nông dân Đồng Nai vào HTX, ‘thắng lớn’ nhờ sản xuất bằng UAV, cơ giới hóa Muốn đi xa hơn, nông dân không thể chỉ trông chờ vào mùa vụ thuận lợi mà phải thay đổi tư duy, liên kết với nhau trong các HTX, ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo để tạo nên những giá trị mới.

Đừng bỏ lỡ Trầm nụ Hiền Linh: Nâng tầm giá trị trầm hương Hà Tĩnh Từ nguồn nguyên liệu trầm hương bản địa, HTX Hương Trầm Hiền Linh (Hà Tĩnh) đã phát triển thành công sản phẩm trầm nụ chất lượng cao, tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương và từng bước mở rộng thị trường trên cả nước. Năm 2026, sản phẩm được...